De verborgen gevaren van strikte diëten bij PDS: waarom een holistische brein-darmaanpak essentieel is

Het uitsluiten van steeds meer voedingsmiddelen om buikklachten te verminderen, brengt aanzienlijke risico’s met zich mee. Langdurige restrictieve diëten kunnen je darmmicrobioom verstoren, leiden tot tekorten aan essentiële voedingsstoffen en je sociale én emotionele welzijn schaden. Daarnaast speelt de hersen-darm-as een cruciale rol bij PDS (IBS): gedachten en gevoelens beïnvloeden je darmfunctie én omgekeerd, waardoor je snel in een vicieuze cirkel belandt. Een holistische aanpak—waarbij zowel voeding als mentale ondersteuning aan bod komen—is daarom essentieel om PDS-klachten duurzaam te verlichten en een gezonde relatie met eten te behouden. 

Gevaar van steeds strengere diëten of blijven hangen in de eliminatiefase bij het FODMAP-traject.  

• Verstoring van de darmmicrobiota Veel mensen met PDS sluiten voedingsmiddelen uit en krijgen daardoor verminderde diversiteit in hun darmflora, met name een afname van gunstige bacteriën zoals Bifidobacteria. Verder onderzoek bevestigt dat langdurige low-FODMAP-diëten de samenstelling en functie van de microbioom in de darmen negatief kunnen beïnvloeden. Daarom is het heel belangrijk om niet in de eliminatiefase blijven hangen, maar doorgaan met de tweede en derde fase van het FODMAP-traject.  

• Tekorten aan vitale voedingsstoffen Langdurige eliminatiefases kunnen leiden tot een tekort aan vezels, vitaminen en mineralen zoals calcium en vitamine D, en weinig energie-inname.  

• Verlies van sociale eetmomenten Door angst voor klachten vermijden mensen vaak etentjes of gezellige eetmomenten, wat kan resulteren in isolement en eenzaamheid. Onderzoek laat zien dat sociale uitsluiting in verband staat met veranderingen in de microbioom en toename van psychische klachten. 

• Emotionele belasting en gestoord eetgedrag Dieetrestricties kunnen voedselgerelateerde angsten versterken, waardoor een patroon van restrictie en schuldgevoelens ontstaat dat vergelijkbaar is met eetstoornissen.  

De rol van de hersen-darm-as (brain–gut axis) en de vicieuze cirkel 

• IBS als brein-darmstoornis IBS wordt erkend als een disorder of gut–brain interaction, waarbij signalen tussen hersenen en darmen ontregeld zijn. 

• Geestelijke gezondheid beïnvloedt de darm Angst en depressie komen bij IBS-patiënten vaak voor en verergeren buikklachten, terwijl effectieve geest–lichaam–behandelingen (zoals actieve ontspanningsoefeningen) zowel de gemoedstoestand als de darmfuncties verbeteren. 

• De vicieuze cirkel doorbreken Wanneer je denkt dat alleen voeding klachten veroorzaakt, negeer je de cruciale invloed van de brein, stress en emoties op de darmen. Dit kan leiden tot overmatige diëtrestrictie en meer angst, waardoor klachten juist blijven aanhouden.  

Waarom een holistische aanpak beter werkt 

• Voedingsbegeleiding: In plaats van steeds meer voedingsmiddelen te schrappen of van de ene conclusie naar de andere te springen, kan je beter een diëtist om hulp vragen. Samen bekijken we jouw eetpatroon, voedingsinname en symptomen en maken we een strategisch plan om te ontdekken hoe we jouw symptomen kunnen verbeteren. 

• Mentale ondersteuning: Met technieken uit bijvoorbeeld ACT, mindfulness, ademhalingsoefeningen en leer je beter omgaan met klachten, stress en angst, wat direct de darmfunctie ten goede komt. 

• Switch de focus: Het is gemakkelijk om vast te lopen op wat symptomen kan veroorzaken en te vergeten wat er daadwerkelijk op je bord ligt. Focus op wat je wél kunt eten, wat je wél kunt doen en vind manieren om je voeding stap voor stap te verbeteren. Dit is cruciaal en heeft ook invloed op je mentale gezondheid. 

• Sociaal welzijn: We zoeken praktische oplossingen om rustig deel te blijven nemen aan sociale eetmomenten. 

• Monitoring van voeding en emoties: Door regelmatig te evalueren voorkom je dat je terugvalt in te strikte patronen. Hier is dagboekschrijven en actief je emoties zien en erkennen zonder te oordelen is een geweldig hulpmiddel.  

  
  

Hulp vragen is krachtig 

Het kan ontmoedigend zijn vast te lopen in een patroon van vermijding, angst of onevenwichtig eetpatroon/eetgedrag. Ik zie vaak cliënten die al jaren maag- en darmklachten hebben en nooit professionele hulp hebben gezocht. Je hebt misschien zelf al van alles geprobeerd, op internet gezocht, advies ingewonnen bij mensen in Facebookgroepen die niet compleet zijn, of helemaal niet wetenschappelijk onderzocht zijn. Vaak zijn al deze adviezen ook gericht op het verder elimineren van voedselproducten of op één wondermiddel dat alles oplost (als dat echt zou bestaan, zouden we geen PDS hebben.) Het mist ook bijna altijd hoe groet de invloed van hersenfactor en de hersen-darm-as is. 

Bij Eat Grow Flow bied ik persoonlijke begeleiding—zowel online als in mijn praktijk in Amersfoort—om samen te werken aan een gebalanceerde relatie met voeding en een juiste mindset. 

Wil je weten hoe ik jou kan helpen? Neem gerust contact op via https://www.eatgrowflow.nl/afspraak